|
رئيس جمهور يا رئيس نيم جمهور
تصمیم اخیر آقای رئیس جمهور در مورد کاهش نرخ سود بانکی و یکسان شدن نرخ سود در بانک های دولتی و خصوصی از زوایای مختلفی مورد نقد قرار گرفته است . من قصد دارم فارغ از اینکه آیا رئیس جمهور طبق قوانین جاری کشور ، دارای چنین حقی می باشد یا خیر ؟ و یا اینکه آثار این تصمیم بر سرمایه گذاری و نرخ تورم چیست و اینکه کدام یک از این دو موضوع مهم اقتصادی دارای اولویت برای تصمیم گیران کشور هستند ، از زاویه جدیدی به این موضوع نگاه کنم .
قبل از ورود به بحث، یاد آوری این نکته ضروری است که کاهش نرخ سود بانکی متناسب با کاهش تورم امری پذیرفته شده و قابل اجرا و مفید است و آرزوی کارشناسان علم اقتصاد است که با تن دادن سیاستمداران به راه حل های علمی ، روزی در ایران هم شاهد ، کاهش نرخ تورم و نرخ بهره در کنار افزایش نرخ رشد اقتصادی با شیم . لکن باید بپذیریم که به قول قدیمی ها با حلوا حلوا گفتن دهن شیرین نمی شود و متاسفانه دولت نهم بیش از همه دولت های گذشته با راه کار های علمی فاصله دارد .
من برای فراهم کردن بستر برای طرح دیدگاه های خود نقل یک خاطره را خالی از لطف نمی دانم . در سفری که در دوران نمایندگی ملّت ایران در مجلس به دبی داشتم ، ناهار میهمان آقای عبدالله الغریر مدیر و مالک اصلی بانک المشرق بودم . او در حین بحث ها داستانی را تعریف کرد که برای من آموزنده بود .
او گفت : زمانی بازرگانی الغریر یک کشتی موز وارد کرده بود و چون موزها فاسد بودند ما آنها را برگرداندیم .
ملوانان کشتی پس از دور شدن از دبی و با توجه به اینکه خسارت را بیمه پرداخت میکرد برای جلوگیری از حمل بار اضافی ، جعبه های موز را در دریا ریخته و امواج دریا این جعبه ها ی موز شکسته را به ساحل آورده بود .
تلویزیون ابو ظبی تصاویر ساحل آلوده را پخش و بر روی آرم الغریر متمرکز می شد . در همین اثنا بود که از دفتر شیخ زاید تماس گرفتند و گفتند شیخ می خواهد شما را ببیند . من پیش خود گفتم در بد مخمصه ای افتاده ایم و باید خسارت آلودگی محیط زیست را بدهیم . وقتی که شیخ را دیدم ، او سوال کرد که شما موز وارد کرده اید ؟ توضیح دادم که ما در ماجرای آلودگی ساحل مقصر نبوده و ملوانان کشتی بار رادر دریا تخلیه کرده اند . او گفت : من به این دلیل سوال نکردم ، من در تلویزیون دیدم که موز های شما به دریا ریخته شده ، خواستم دستور بدهم دولت خسارت شما را بپردازد . من تشکر کرده و گفتم خسارت ما را بیمه پرداخت می کند .
او گفت : مرعشی ، این شیخ زاید با این روحیه و منش است که دبی و ابوظبی را به اینجا رسانده .
چرا شیخ زاید چنین کرده بود ؟ شیخ زاید خوب می دانست که متضرر شدن و احیانا" ورشکست شدن الغریر ، با توجه به اتکای واحد های اقتصادی به یکدیگر و پیوستگی بین بخشی و فرابخشی ، شکست بنگاه های دیگررا در پی داشته و در نهایت رشد اقتصادی امارات راکند خواهد کرد .
من در این یادداشت قصد دارم از دو زاویه به تصمیم آقای رئیس جمهور نگاه کنم . نگاه اول از زاویه ماندگاری نظام بانکی و بویژه بانک های خصوصی است . ممکن است آقای رئیس جمهور با ادامه فعالیت بانک های خصوصی موافق نباشند ولی ایشان باید دقت کنند که امروز بانک های خصوصی بخشی از نظام اقتصادی ایران هستند ، این بانک ها سهم مهمی از سپرده های مردم را جذب کرده وبا استفاده از این سپرده ها به بنگاه های متعددی تسهیلات داده اند و خود نیز دارای سهم در تولید ناخاص ملّی هستند .
جناب رئیس جمهور شکستن بانک های خصوصی، شکستن صرف چند بنگاه اقتصادی نیست ، هر چند شکستن حتی یک بنگاه خرد و کوچک اقتصادی توسط هیچ مقامی خصوصا" به دست رئیس جمهور زیبنده نیست ، شکستن بانک های خصوصی و متضرر کردن بانک های دولتی ، پیامد های ناگواری برای سایر بنگاه های اقتصادی بدنبال خواهد داشت . یک چنین جهت گیری خطرناکی ممکن است اقتصاد ملّی را به بحران بکشاند .
نگاه دوم ، از زاویه منافع سپرده گذاران است . جناب رئیس جمهور!! سپرده گذاران و وام گیرندگان شهروندان این کشورند و شما نیز رئیس جمهور هر دو گروه هستید . چرا شما همواره نگاه به یک گروه دارید . بانک ها فقط و فقط واسطه بین تامین کنندگان منابع و مصرف کنندگان منابع هستند . مگر سپرده گذاران باید به مصرف کنندگان منابع بانک ها یارانه پرداخت کنند ؟
با توجه به اینکه تحت تاثیر سیاست های انبساطی مالی دولت شما ، نقدینگی سالانه بیش از چهل درصد رشد داشته و نرخ تورم افزایش یافته است ، آیا سپرده گذاران باید این هزینه را پرداخت کنند ؟
آیا اگر شما بدون محاسبه و کارشناسی ، قول کاهش نرخ بهره را به مصرف کنند گان داده اید ، سپرده گذاران باید هزینه تصمیمات غیر اصولی شما را پرداخت کنند ؟
خلاصه آنکه جناب رئیس جمهور، شما رئیس جمهورید و نه رئیس نیمی از جمهور . شما رئیس جمهور سپرده گذاران ، بانک های دولتی ، بانک های خصوصی و شاغلان و سهامداران آنها و نیز رئیس جمهور مصرف کنندگان منابع بانکی هستید ، طوری یکطرفه و یک بعدی عمل نکنید که در تاریخ ایران به عنوان رئیس نیم جمهور شهرت یابید .
البته من به هیچ عنوان به اینکه آقای رئیس جمهور به نظرات کارشناسی توجه کنند خوشبین نیستم و تصور می کنم اقتصاد ملّی ایران طاقت اینهمه دستور غیر کارشناسی را نداشته وندارد . انتظار آحاد ملّت دخالت رهبری معظم انقلاب و مجلس محترم برای پایان دادن به این خود محوری ها در اقتصاد ایران است .
جمعه چهارم خردادماه هشتاد وشش
Date: 86/03/04
نظرات شما
|